Identiteit in beeld: gesprekken over identiteit in de klas

In deze scholing werk je met identiteitscirkels om gesprekken over identiteit en verschillen in de klas te begeleiden. Je krijgt praktische werkvormen om leerlingen hun perspectieven te laten verkennen en respectvol met elkaar in gesprek te gaan.

Inhoud scholing

Identiteit speelt een grote rol in hoe leerlingen naar zichzelf en anderen kijken. Verschillen in achtergrond, geloof, geaardheid, cultuur, interesses, online identiteit of sociale positie kunnen leiden tot nieuwsgierigheid en mooie gesprekken, maar soms ook tot spanning of misverstanden in de klas. Juist in zulke momenten is het belangrijk dat gesprekken niet worden vermeden, maar op een veilige en pedagogisch verantwoorde manier worden begeleid.

In deze scholing werk je met identiteitscirkels, een praktische methode ontwikkeld door Ibno Aharonson, om identiteit zichtbaar en bespreekbaar te maken in de klas. De identiteitscirkel laat zien dat identiteit uit meerdere lagen bestaat en helpt leerlingen om na te denken over verschillende aspecten van hun identiteit en die van anderen.

De scholing sluit daarnaast aan bij inzichten uit de Social Identity Theory van Henri Tajfel, die beschrijft hoe groepsidentiteit en beeldvorming invloed hebben op hoe mensen naar zichzelf en anderen kijken. Deze inzichten helpen om beter te begrijpen hoe verschillen tussen leerlingen kunnen leiden tot stereotypering of misverstanden, en hoe gesprekken hierover constructief kunnen worden begeleid.

De scholing bestaat uit drie bijeenkomsten: twee fysieke bijeenkomsten en één online sessie.

Bijeenkomst 1 – Identiteit en bewustwording
Je werkt met identiteitscirkels om verschillende aspecten van identiteit zichtbaar te maken, zoals achtergrond, overtuigingen, interesses en sociale rollen. Hierdoor ontstaat inzicht in hoe identiteit en imago een rol spelen in de klas. Tegelijkertijd ontwikkel je pedagogisch‑didactische vaardigheden om leerlingen veilig te laten reflecteren op hun eigen identiteit en die van anderen.

Bijeenkomst 2 – Gesprekken begeleiden over identiteit
Je oefent met gespreksstrategieën om gesprekken over identiteit, verschillen en ervaringen veilig te begeleiden. Daarbij wordt gewerkt met situaties waarin uitspraken gevoelig of kwetsend kunnen zijn. Je leert hoe je gesprekken kunt structureren, vragen kunt stellen die reflectie stimuleren en waar nodig normstellend pedagogisch kunt optreden.

Bijeenkomst 3 – Identiteit in de klas en online wereld
In deze bijeenkomst wordt aandacht besteed aan identiteit en beeldvorming op sociale media. Je ontwikkelt een eigen lesactiviteit waarin leerlingen met identiteitscirkels werken en perspectieven van elkaar verkennen. Hierbij worden pedagogisch‑didactische werkvormen ingezet die leerlingen helpen om verschillen te begrijpen en respectvol met elkaar in gesprek te gaan.

Tijdens de bijeenkomsten wordt gewerkt met casussen uit de onderwijspraktijk, rollenspellen, gespreksopstellingen en interactieve werkvormen. Je maakt zelf identiteitscirkels en bespreekt deze met anderen, zodat je ervaart hoe deze werkvorm in de klas kan worden toegepast.

Tussen de bijeenkomsten pas je het geleerde toe via praktijkopdrachten, zoals het uitvoeren van een identiteitscirkel‑activiteit met leerlingen en het begeleiden van een klassengesprek hierover.

Resultaat scholing

Na deze scholing kun je gesprekken over identiteit, verschillen en perspectieven met meer vertrouwen begeleiden. Je beschikt over concrete pedagogisch‑didactische werkvormen, zoals de identiteitscirkel, om leerlingen hun eigen identiteit te laten verkennen en die van anderen beter te begrijpen.

Dit helpt om een inclusieve en veilige gesprekscultuur in de klas te creëren waarin leerlingen respectvol met verschillen omgaan. Daarnaast kun je met leerlingen het gesprek voeren over online identiteit en beeldvorming, bijvoorbeeld hoe mensen zich op sociale media soms anders presenteren dan zij in werkelijkheid zijn en hoe dat invloed heeft op beeldvorming, stereotypering en misverstanden.

Praktische informatie

• Doelgroep

  Primair onderwijs; Speciaal primair onderwijs; Voortgezet onderwijs; Voortgezet speciaal onderwijs; Middelbaar beroepsonderwijs; (Aankomende) leraren en docenten; Gehele onderwijsteams

• Maatwerk

  Ja, maatwerk is mogelijk.

• Leervorm/werkvorm

  De scholing bestaat uit drie bijeenkomsten waarin theorie en praktijk voortdurend met elkaar worden verbonden. De theoretische basis ligt bij de identiteitscirkels van Ibno Aharonson en inzichten uit Social Identity Theory (Tajfel) over hoe identiteit, groepsvorming en beeldvorming invloed hebben op interacties tussen leerlingen.

  Tijdens de fysieke bijeenkomsten staat het leren werken met identiteitscirkels centraal. Deelnemers maken zelf identiteitscirkels en oefenen hoe deze werkvorm in de klas kan worden ingezet. Daarbij wordt gewerkt met praktijkcasussen, rollenspellen en gespreksopstellingen.

  In de online bijeenkomst staat online identiteit en beeldvorming op sociale media centraal. Hier wordt geoefend met situaties waarin online gedrag, beeldvorming of misverstanden tussen leerlingen een rol spelen.

• Data en tijden

  In overleg

Over de aanbieder

Docentenbijscholing verzorgt al ruim zeven jaar professionele trainingen voor leerkrachten, docenten en onderwijsteams in het primair onderwijs, voortgezet onderwijs, mbo en speciaal onderwijs. Een belangrijk deel van het aanbod richt zich op het begeleiden van gesprekken over gevoelige en maatschappelijk relevante onderwerpen in de klas, zoals identiteit, discriminatie, religie, diversiteit en maatschappelijke spanningen.

Binnen de landelijke subsidieregeling Schurende Gesprekken heeft Docentenbijscholing de afgelopen jaren honderden docenten en complete schoolteams begeleid bij het ontwikkelen van vaardigheden om lastige gesprekken in de klas professioneel en veilig te begeleiden. De trainingen zijn praktijkgericht, interactief en evidence‑informed en maken deel uit van een breder leertraject met digitale ondersteuning en nazorg.

>

Budget professionalisering

Voor de periode 2026–2027 is er bijna 1,5 miljoen euro beschikbaar voor professionalisering in het po, go, vo en mbo. De belangstelling is groot. In de vorige professionaliseringsronde zijn ruim 450 aanvragen voor trainingen ontvangen. Het volledige beschikbare budget van 1,5 miljoen euro is toen toegekend.