Training: spanningen op school

Spanningen op school ontstaan rond gevoelige thema’s en botsende opvattingen. Deze scholing biedt onderwijsprofessionals handvatten om dergelijke gesprekken veilig te begeleiden en constructief te benutten.

Inhoud scholing

Spanningen op school – professioneel omgaan met schurende gesprekken

De scholing Spanningen op school is een blended professionaliseringstraject voor onderwijsprofessionals die in hun dagelijkse praktijk te maken krijgen met spanningen, botsende opvattingen en gevoelige thema’s in de klas en binnen het schoolteam. De scholing richt zich op het versterken van pedagogische en didactische vaardigheden om schurende gesprekken veilig, professioneel en doelgericht te begeleiden.

Deelnemers leren hoe spanningen op school niet worden vermeden, maar verantwoord worden gehanteerd en benut als onderdeel van burgerschapsonderwijs en professionele schoolcultuur. Theorie, oefenen, reflectie en toepassing in de eigen schoolcontext zijn daarbij steeds met elkaar verbonden.

Opbouw en studieduur

De scholing heeft een blended opzet en bestaat uit:
– Vier fysieke trainingsdagen (32 contacturen), verspreid over meerdere weken
– Online verdiepings- en intervisiemomenten
– Zelfstudie en praktijkopdracht (16–24 uur)
– Nazorg in de vorm van intervisie en reflectie binnen 6–8 weken na afronding

Deze opbouw ondersteunt een cyclisch leerproces: theorie – oefenen – toepassen – reflecteren – bijstellen.

Inhoud en werkwijze

De scholing start bij het herkennen en duiden van spanningen en groepsdynamiek en het creëren van een veilige gesprekscultuur. Deelnemers oefenen met het begeleiden van schurende gesprekken over gevoelige en controversiële thema’s en leren daarbij normstellend op te treden.

Er is expliciete aandacht voor het omgaan met:
– feitelijk onjuiste, juridisch onacceptabele of moreel schadelijke uitspraken;
– discriminatie, uitsluiting en haatdragende uitingen;
– het stellen en pedagogisch onderbouwen van grenzen.

Daarnaast leren deelnemers wanneer en hoe gesprekken tijdelijk te onderbreken of te parkeren en hoe deze op een later moment didactisch verantwoord kunnen worden hervat.

Als onderdeel van schurende gesprekken is er aandacht voor (bron)kritisch denken en omgaan met (online) desinformatie, waarbij deelnemers oefenen met het onderscheiden van feit en mening en het kritisch bevragen van informatie en bronnen.

De scholing is praktijkgericht en maakt gebruik van:
– realistische casuïstiek uit de onderwijspraktijk;
– gespreks- en dialoogoefeningen (rollenspelvormen zonder acteurs);
– reflectie, observatie en feedback in kleine groepen.

Praktijkopdracht, kwaliteit en resultaat

Deelnemers werken aan een praktijkopdracht die resulteert in een concreet actieplan voor de eigen schoolcontext. De scholing is evidence‑informed, gebaseerd op onderzoek naar controversiële gesprekken, mediawijsheid en burgerschapsdidactiek, en wordt structureel geëvalueerd en doorontwikkeld.

Resultaat scholing

Na afronding van de scholing beschikken deelnemers over vergrote handelingszekerheid in het omgaan met spanningen en schurende gesprekken in de klas en binnen het schoolteam. Zij herkennen spanningen tijdig, begrijpen de onderliggende groepsdynamiek en kunnen gesprekken professioneel begeleiden, ook wanneer meningen botsen of emoties oplopen.

Deelnemers kunnen een veilige gesprekscultuur creëren en behouden, waarbij ruimte is voor verschillende perspectieven, maar waarin ook duidelijke pedagogische en didactische grenzen worden gesteld. Zij zijn beter toegerust om normstellend op te treden bij discriminerende, uitsluitende of feitelijk onjuiste uitspraken en kunnen hun handelen hierin onderbouwen.

Daarnaast hebben deelnemers concrete vaardigheden ontwikkeld om gesprekken te structureren, tijdelijk te onderbreken of te parkeren wanneer dat nodig is, en deze op een later moment didactisch verantwoord te hervatten. Zij kunnen leerlingen begeleiden in het onderscheiden van feit en mening en het kritisch omgaan met informatie en uitspraken die in gesprekken naar voren komen.

De scholing levert zowel individuele als teamgerichte opbrengsten op. Deelnemers nemen praktische werkvormen, gespreksstrategieën en een concreet actieplan mee naar hun school, waarmee zij het geleerde duurzaam kunnen toepassen en delen binnen het team.

Praktische informatie

• Doelgroep

  Primair onderwijs; Speciaal primair onderwijs; Voortgezet onderwijs; Voortgezet speciaal onderwijs; Middelbaar beroepsonderwijs; (Aankomende) leraren en docenten; Gehele onderwijsteams

• Maatwerk

  Maatwerk mogelijk

• Leervorm/werkvorm

  Theoretische inleidingen, praktische oefeningen, werken met realistische casuïstiek, gespreks- en dialoogoefeningen, reflectie‑opdrachten en intervisie. De scholing combineert fysieke bijeenkomsten, online sessies, zelfstudie en praktijkopdrachten.

• Data en tijden

  Eerste ronde start op 12 februari. Dag 2: 5 maart, dag 3: 2 april, dag 4: 16 april.
  Tweede ronde start op 17 september, 1 oktober online, 8 oktober, 5 november, 19 november online, 10 december.
  Derde ronde start februari 2027.
  Vierde ronde start september 2027.

Over de aanbieder

Wij ondersteunen scholen bij burgerschap en verzorgen workshops en trainingen rondom thema’s die aan burgerschap raken, zoals dialoog, schurende gesprekken, cultuursensitief lesgeven, straatcultuur en actuele maatschappelijke thema’s.

Budget professionalisering

Voor de periode 2026–2027 is er bijna 1,5 miljoen euro beschikbaar voor professionalisering in het po, go, vo en mbo. De belangstelling is groot. In de vorige professionaliseringsronde zijn ruim 450 aanvragen voor trainingen ontvangen. Het volledige beschikbare budget van 1,5 miljoen euro is toen toegekend.