Van spanning naar dialoog: omgaan met schurende gesprekken

In deze training leer je schurende gesprekken veilig en doelgericht begeleiden. Je ontwikkelt vaardigheden in het creëren van een veilige gesprekscultuur, sturen van groepsdynamiek en herstelgericht handelen, met aandacht voor bronkritisch denken.

Inhoud scholing

In het onderwijs nemen gesprekken over maatschappelijke en gevoelige thema’s toe. Deze training helpt docenten zulke schurende gesprekken veilig en professioneel te begeleiden. De nadruk ligt op psychologische veiligheid, eigenaarschap, kritisch denken en toepassing in de praktijk. De training combineert inzichten uit transactionele analyse, groepsdynamiek, herstelrecht, ontwikkelingspsychologie en bronkritisch denken. Deelnemers werken toe naar een concreet les‑ en interventieontwerp voor gebruik in de klas.

Programma‑opbouw (18 uur totaal). Contacttijd: 12 uur, zelfstudie en praktijkopdrachten 8 uur, follow‑up 2 uur. Doorlooptijd: minimaal 8 weken.

Voorafgaand aan bijeenkomst 1
Communicatiestijlentest.

Bijeenkomst 1: Interne dynamiek & veilige gesprekscultuur (3 uur)
Deze bijeenkomst richt zich op de basis van schurende gesprekken: psychologische veiligheid en gelijkwaardige communicatie. Deelnemers werken met Transactionele Analyse, de IJsberg, vier niveaus van communicatie en het doorbreken van escalatiepatronen.

Zelfstudie en praktijkopdracht voorafgaand aan bijeenkomst 2
Opdracht: Observeer één schurend gesprek in je praktijk in relatie tot TA‑posities.
Concreet product: TA‑analyse van een schurend gesprek.

Bijeenkomst 2: Groepsdynamiek & normstellend handelen (3 uur)
In deze bijeenkomst krijgen docenten inzicht in groepsprocessen aan de hand van Tuckman, Lencioni en het Johari‑venster. Docenten leren spanning in groepen herkennen en constructief benutten, inclusief normstellend optreden bij grensoverschrijdend gedrag.

Zelfstudie en praktijkopdracht voorafgaand aan bijeenkomst 3
Opdracht: Analyseer de interne groepsdynamiek in de praktijk.
Concreet product: Groepsdynamische analyse met gekozen interventie.

Bijeenkomst 3: Herstelgericht werken & puberbrein (3 uur)
Deze module combineert herstelrecht met inzichten uit het puberbrein. Deelnemers oefenen met herstelgesprekken en interventies die verantwoordelijkheid, autonomie en erkenning stimuleren.

Zelfstudie en praktijkopdracht voorafgaand aan bijeenkomst 4
Opdracht: Pas een herstelgerichte interventie toe.
Concreet product: Uitgewerkte herstelinterventie.

Bijeenkomst 4: Bronkritisch denken, framing & desinformatie (3 uur)
Docenten leren framing, bias en desinformatie herkennen en veilig bespreken in schurende gesprekken. Met praktische werkvormen oefenen zij het onderscheiden van feit, mening en interpretatie.

Terugkom‑moment & nazorg (2 × 1 uur, binnen 6–8 weken)
Intervisiemoment (online): reflectie op de praktijk, bespreking casuïstiek.
Terugkommoment (fysiek of online): aanscherpen lesontwerp, borging en verdieping.

Eindproduct
Les‑ en interventieontwerp voor begeleiden schurende gesprekken.

Resultaat scholing

Met deze cursus leer je als docent schurende gesprekken niet te vermijden, maar juist te benutten als kans voor groei. Na afloop kun je een veilige gesprekscultuur creëren, spanning omzetten in constructieve interactie en met vertrouwen groepsdynamiek en klassenmanagement sturen. Je herkent en adresseert desinformatie en bias en past effectieve dialoogwerkvormen toe in de praktijk.

Daarnaast werken deelnemers toe naar één concreet en toetsbaar eindproduct dat bestaat uit:

• een TA‑analyse van een schurend gesprek
• een groepsdynamische analyse met gekozen interventie
• een uitgewerkte herstelinterventie
• een korte bronkritische les‑ of gespreksopdracht

Praktische informatie

• Doelgroep

  Primair onderwijs; Voortgezet onderwijs; (Aankomende) leraren en docenten

• Maatwerk

  Ja, maatwerk is mogelijk.

• Leervorm/werkvorm

  Theorie, casusbespreking, rollenspel, reflectieopdrachten en toepassing in de eigen praktijk. Deelnemers werken per bijeenkomst aan een concreet product dat samenkomt in een les‑ en interventieontwerp. Concreet materiaal wordt meegeleverd, zoals artikelen, powerpoints en (les)modellen.

• Data en tijden

  In overleg

Over de aanbieder

Edunamics ondersteunt scholen, schoolbesturen en onderwijsprofessionals bij hun ontwikkeling. Het team biedt advies, begeleiding en praktische ondersteuning, altijd gericht op duurzame verbetering. Daarnaast verzorgt Edunamics cursussen, workshops en trainingen. Deze zijn zo ontworpen dat de opgedane kennis direct toepasbaar is in de dagelijkse onderwijspraktijk. Edunamics heeft ruime ervaring in het versterken van basisvaardigheden binnen scholen, op strategisch, tactisch en operationeel niveau.

Budget professionalisering

Voor de periode 2026–2027 is er bijna 1,5 miljoen euro beschikbaar voor professionalisering in het po, go, vo en mbo. De belangstelling is groot. In de vorige professionaliseringsronde zijn ruim 450 aanvragen voor trainingen ontvangen. Het volledige beschikbare budget van 1,5 miljoen euro is toen toegekend.